Verliesbijtincidenten en interactiebeten

30 januari 2019

Waarom elk bijtincident er een te veel is, maar je ze niet allemaal over een kam moet scheren

Elk bijtincident is er een te veel. Bijtincidenten zijn de schaduwkant van ons samenleven met het dier dat overwegend onze kameraad en een maatschappelijke meerwaarde is. Om het kameraadschap en de meerwaarde te vergroten, en om bijtincidenten terug te dringen, is het belangrijk onderscheid te maken tussen – in elk geval – twee typen bijtincidenten. Iets wat vandaag de dag helaas nog te weinig gebeurt. Bijtincidenten, die leiden tot verlies van weefsel bij de ingebetene, verlies van functie en/of de dood, moeten anders bezien worden dan andere bijtincidenten. Logischerwijs, vanwege de schade. Verlies van weefsel, functie en soms zelfs de dood van de ingebetene, maken incidenten zeer impactvol. Er speelt echter meer. Deze ‘verliesbijtincidenten’ onderscheiden zich namelijk vaak van de overige incidenten (vaak interactiebeten). Verliesbijtincidenten kennen vaak een andere aanloop naar een incident. Als gevolg kan de omgeving van de hond minder doen om veiligheid te bevorderen. Dat maakt dat voorlichting als enige maatregel onvoldoende kan zijn. Hoe zit dat?

Verliesbijtincident: weinig invloed op de situatie

Bij verliesbijtincidenten is vaak sprake van prooivanggedrag. De aanleiding voor een hond om in prooivanggedrag te schieten is typerend en regelmatig ras/type-gebonden. De aanleiding kan zijn een geluid en/of een visuele prikkel. Bijvoorbeeld een andere hond die op een veld loopt, soms op 500 meter afstand, een kind dat door een tuin rent, een kleine puppy die zich op straat uitschudt. Zet dit bij de bijtende hond prooivanggedrag aan, dan kan dat levensgevaarlijk zijn. Voor degene die gebeten wordt, is een dergelijke situatie echter nauwelijks te voorkomen. Eigen gedrag aanpassen is meestal niet mogelijk en het prooivanggedrag is ‘aangezet’ in een heel kort tijdsbestek. Juist het gebrek aan invloed van de ‘ingebetene’ op de situatie maakt verliesbijtincidenten zo anders.

Interactiebeet: voorlichting kan een rol spelen

Bij de zogenaamde ‘interactiebeten’, is de situatie anders. Er is dan voorafgaand aan de beet interactie tussen gebetene en hond. De bijtende hond wordt bijvoorbeeld genaderd, geaaid, geknuffeld, waarop deze met een beet reageert. Hier kan voorlichting dus een rol spelen. Immers, het gedrag van de gebetene is minder risicovol te maken. Het herkennen van hondse lichaamstaal die in interactiesituaties wordt getoond helpt. Net als weten wat honden wel/niet willen of angstig maakt.

Verliesbijtincident: minder waarschuwing

Bij verliesbijtincidenten biedt het herkennen van hondse lichaamstaal minder handvatten. Als prooivanggedrag ten grondslag ligt aan een bijtincident, ontbreken waarschuwende lichaamstaalsignalen eigenlijk altijd. Een prooi wordt immers niet gewaarschuwd. Minder waarschuwing, betekent niet alleen minder kans je veilig te stellen. Het vergroot ook gevoelens van onveiligheid die momenteel in veel wijken heersen waar verliesbijtincidenten plaatsgevonden hebben. Immers voor veiligheid is een gevoel van controle en beïnvloedbaarheid nodig. En juist die zijn lager als waarschuwing ontbreekt.

Houderschap kan vragen om dwangmaatregelen

Bij verliesbijtincidenten is voorlichting dus niet de enige weg om tot oplossingen te komen. Daar komt bij dat het houderschap van honden die een verliesbijtincident veroorzaken relatief vaker onvoldoende verantwoord is of  laaggemotiveerd. Bij deze groep van houders, is regelmatig minder wil en minder ingang voor kennis en kunde over de hond. Dat betreft zowel kennis en kunde over wat de hond nodig heeft, als over wat de maatschappij nodig heeft om het hondenbezit een meerwaarde te laten zijn.

Voorlichting over honden, hun gedrag, verantwoord houderschap is voor iedereen belangrijk. Bij het bestrijden van verliesbijtincidenten is echter een breder pakket van maatregelen nodig en zal het opleggen van houdverboden een belangrijke weg zijn naar het tegengaan van herhaalde onwenselijke situaties. Onwenselijk voor maatschappij, mens en dier.

Terug naar nieuwsoverzicht