Onderzoek Universiteit Utrecht – De eerste klap is een daalder waard!

23 april 2018

De invloed van hechting en socialisatie op de ontwikkeling van gedragsproblemen bij honden.

Tekst: Lisa Dietz & Claudia Vinke

Een veel voorkomende reden voor het afstaan of laten inslapen van een hond door de eigenaar zijn gedragsproblemen, die vaak gerelateerd zijn aan angst en agressie. Uit wetenschappelijk onderzoek komen aanwijzingen naar voren dat de ervaringen van pups in hun eerste levensfase een grote invloed hebben op de ontwikkeling van gedrag en gedragsproblemen op latere leeftijd. Belangrijke factoren tijdens de eerste levensfase van een pup zijn moederzorg, hechting met de moeder (kwantiteit en kwaliteit) en de vroege en late socialisatiefase. Over de hechting tussen moeder en pup is nog weinig bekend, maar er kunnen vergelijkingen worden gemaakt met hechting bij andere dieren, zoals vogels en mensen. De hechtingsband tussen moeder en jong wordt gekenmerkt door het zoeken van nabijheid van het jonge dier bij de moeder. Dit geeft het jong een veilig gevoel, en de moeder beantwoordt dit gedrag met zorg en bescherming. Er zit variatie in de kwaliteit van moederzorg, wat leidt tot verschillende hechtingsvormen bij het jonge dier en wat vervolgens invloed heeft op de verdere gedragsontwikkeling van het jong. Dit is bij mensen goed onderzocht, maar ook bij honden worden dezelfde invloeden en effecten gezien.

Tijdens de socialisatiefase is het brein van een pup erg gevoelig voor het leggen van verbanden tussen emoties en prikkels uit de omgeving. Het is dan ook belangrijk dat een pup tijdens deze periode in contact komt met veel verschillende prikkels, zoals mensen, soortgenoten, objecten, geluiden en locaties, en deze gaat associëren met positieve emoties. De interacties met de moeder, maar ook de interactie en het kunnen spelen met nestgenoten zijn essentiële factoren in deze fase. Wanneer een pup te weinig gestimuleerd wordt tijdens de gevoelige socialisatiefase kan dit leiden tot de ontwikkeling van veelal aan angst gerelateerde gedragsproblemen (extreme verlatingsangst, angstagressie, gegeneraliseerde angst). Dergelijke socialisatie deficiënties, zoals deze genoemd worden, kunnen bijvoorbeeld worden gezien in de commerciële hondenhandel, waar pups vaak worden grootgebracht in een prikkelarme omgeving en vroeg bij hun moeder worden weggehaald. Aangezien verkeerde of onvoldoende ervaringen tijdens de eerste levensfase een grote invloed lijken uit te oefenen op de gedragsontwikkeling van een pup, zou dit één van de oorzaken kunnen zijn van het verhoogde percentage gedragsproblemen bij pups uit de commerciële handel.

Om de ontwikkeling van gedragsproblemen bij honden aan te pakken is meer aandacht voor en onderzoek naar dit onderwerp aanbevolen. Onder andere interacties tussen moederzorg, hechting en de socialisatiefase dienen nader onderzocht te worden, omdat een opeenstapeling van negatieve ervaringen elkaar kunnen versterken. Slechte ervaringen in de vroege levensfase lijken echter ook deels gecompenseerd te kunnen worden door latere positieve belevenissen; tot welke hoogte dit van toepassing is, is een nog onbekend onderzoeksgebied. Nieuwe inzichten van enerzijds stapelingseffecten en de mogelijk compenserende wisselwerkingen zijn van groot belang om een goede inschatting te kunnen maken over individuele trainingsmogelijkheden en prognoses voor de hond. Zodoende kunnen dierenartsen, fokkers en potentiële hondeneigenaren beter geadviseerd worden op basis van nieuwe kennis en inzichten.

Dit onderzoek is mogelijk gemaakt door de Koninklijke Hondenbescherming. Het volledige review artikel is gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Behaviour: http://booksandjournals.brillonline.com/content/journals/10.1163/1568539x-00003486

Lisa Dietz, Anne-Marie K. Arnold, Vivian C. Goerlich-Jansson and Claudia M. Vinke (2018). The importance of early life experiences for the development of behavioural disorders in domestic dogs. Brill.

Terug naar nieuwsoverzicht