Hoog-risico honden, van een hoop ellende naar hoop aan de horizon?

17 mei 2017

Vandaag reageert de demissionair staatssecretaris van Economische Zaken op het rapport van de RDA dat eerder dit jaar verscheen. De reactie is hier (https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-economische-zaken/documenten/kamerstukken/2017/05/17/kamerbrief-stand-van-zaken-dierenwelzijn)  te downloaden.

De Koninklijke Hondenbescherming is blij dat de reactie van de staatssecretaris aanknopingspunten biedt voor het aanpakken van de problemen die voortkomen uit onverantwoord houderschap van hoog-risico honden. De aandacht richten op ondoordachte keuzes van de houder, biedt mogelijkheden om oorzaken aan te pakken, van de problematiek met honden. Dit is effectiever dan maatregelen gericht op enkel gevolgen, zoals historisch vaker het geval leek. Dit is van groot belang voor zowel het welzijn van de honden die vaker betrokken lijken te zijn bij verwaarlozing en mishandeling, dump en afstand als voor de samenleving die zich de afgelopen tijd te vaak geconfronteerd heeft gezien met ernstige bijtincidenten (gekenmerkt door verlies van weefsel, van functie of door intreden van de dood a.g.v. een bijtincident).

Identificatie en registratie (I&R)

De staatssecretaris wil chippers uit de anonimiteit halen. De verplichting die sinds 1 april 2013 geldt om elke hond te chippen en diens houder daarop te registreren is zeer waardevol. Dat er verbeteringen wenselijk zijn, is in de praktijk gebleken. Het is goed dat de staatssecretaris naar die verbetermogelijkheden kijkt. Daarnaast is de Hondenbescherming voorstander van een DNA-database voor honden. Een chip is omkatbaar en verwijderbaar. DNA is dat niet en een DNA-database biedt meerdere voordelen. Het maakt genenonderzoek naar agressiviteit mogelijk, kan in criminele onderzoeken mogelijkheden bieden om criminele netwerken inzichtelijk te maken door (bloed)lijnen van honden te herleiden en kan het (dier)forensisch onderzoek mogelijk maken en vergemakkelijken.

Registratie van bijtincidenten en laagdrempelig meldpunt

Uniforme registratie van bijtincidenten en een laagdrempelig meldpunt - dat al bij vroege signalen dienst kan doen om mogelijk risicovolle situaties ten goede te keren - is een van de wensen van de staatssecretaris. De Hondenbescherming juicht dit zeer toe. Uniforme registratie zal meer inzicht geven in bijtincidentenproblematiek en preventie effectiever maken. Een laagdrempelig meldpunt biedt mogelijkheden om in een vroeg stadium probleemgedrag van houder en hond aan te pakken en de houder tot educatie te verplichten of andere herstellende of preventieve maatregelen te treffen, dus nog voordat hij met zijn hond ernstige bijtincidenten veroorzaakt.  

Maatregelen door gemeenten

De staatssecretaris zet voorts in op het ondersteunen van gemeenten bij het aanpakken van problematiek rondom hoog-risico honden. De staatssecretaris stelt daarbij dat de huidige Algemene Plaatselijke Verordening voldoende ruimte biedt om maatregelen te nemen. De Hondenbescherming had gehoopt dat hierbij preventieve maatregelen zoals het vergunningsplichtig maken van het fokken van hoog-risico honden meer aandacht zouden krijgen. Ze is echter zeer bereid om met de gemeenten en andere betrokken partijen samen te werken om te komen tot goede plannen van aanpak om ernstige bijtincidenten te voorkomen. De afgelopen tijd heeft ze veel energie bemerkt bij die partijen om de problematiek bij de bron aan te pakken. Een extra uitdaging in deze trajecten zal zijn om als gemeenten een uniforme aanpak te vinden die recht doet aan verschillen in problematiek van gebied tot gebied, zonder versnipperd beleid te veroorzaken. 

Voorlichting en bewustwording en verantwoorde fok

Een krachtig punt in de brief van de staatssecretaris is het verplichten van cursus. Wat de Hondenbescherming betreft, is het cruciaal dat een toekomstig houder al voor aanschaf naar cursus gaat (pré-aanschaf cursus). Alleen dan kan echt de rem gezet worden op ondoordachte aanschaf, nog voor de hond er is, alsmede op een mismatch tussen eigenaar en hond. Bovendien krijgt de houder handvatten om zijn aanschaf bij een goede verkoper te doen, zodat onverantwoorde fok wordt uitgebannen. Er rust immers juist op de schouders van de fokker van een hoog-risico hond veel verantwoordelijkheid in het selecteren en inzetten van ouderdieren die sociaal wenselijk gedrag (laag agressie, laag angstig, laag prooigedrag) vererven en het realiseren van een optimale start van de pups. Het door ontwikkelen en valideren van de TOP-test is in de optiek van de Hondenbescherming een belangrijke stap hierin, alsmede het verplicht inzetten van deze test voor fokdieren. Juist de TOP-test is ontwikkeld voor het toetsen van erfelijke aanleg op deze punten en biedt optimale kansen om honden nog voordat ze ter wereld komen goede kansen te geven op een fijn leven en inpasbaarheid in onze ingewikkelde samenleving.

Houdverbod voor hondenbezitter die de fout in gaat

De staatssecretaris stelt dat mogelijkheden voor houd- en locatieverboden voldoende ter beschikking van de gemeenten staan en gaat met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten in overleg over gebiedsverboden. De Hondenbescherming hoopt dat de contourenbrief van de minister van V&J spoedig openbaar gemaakt zal worden. Juist een houdverbod voor een probleem veroorzakende houder kan mogelijkheden bieden met minder kosten voor dier en samenleving langdurig de problemen te voorkomen die worden veroorzaakt door bepaalde dierhouders.

Onderscheid tussen FCI-stamboomhonden (Raad van Beheer) en niet FCI-stamboomhonden

De Hondenbescherming kan zich vooralsnog vinden in het maken van onderscheid tussen honden met en zonder een FCI-stamboom. De Raad van Beheer kan namelijk aanvullende eisen stellen met betrekking tot de fok alvorens wordt overgegaan tot afgifte van een stamboom, zoals een verplichte cursus voor aanschaf van de hond, een gedragstest van ouderdieren, het optimaal vormgeven van de start van pups, etc. Ook is bekend dat juist bij hoog-risico honden de vele kruisingen van allerhande rassen en typen om te komen tot zo groot, zo ‘gevaarlijk ogend’, of ‘uniek’ mogelijke honden, enerzijds veel welzijnsproblemen oplevert en anderzijds meer maatschappelijk risico. Of het vertrouwen dat de staatssecretaris heeft gesteld in de Raad van Beheer en de door hen erkende stamboomorganisaties terecht is, zal moeten blijken. De Hondenbescherming hoopt dat deze organisaties, die soms al belangrijke stappen hebben gezet, hun weg zullen vervolgen om het type hond dat zij in hun hart hebben gesloten sociaal en verantwoord in de samenleving te plaatsen en dat waar dit aantoonbaar wordt gedaan, ruimte aan verantwoord hondenbezit wordt geboden.

Afsluitend:  cursus voor aanschaf, voorkomt problemen achteraf

Resumerend bevat de brief van de staatssecretaris veel aanknopingspunten om onverantwoord houderschap van honden terug te dringen. Een van de krachtige voorstellen op dat gebied is de verplichting om als hondenbezitter op cursus te gaan. De Hondenbescherming benadrukt dat een toekomstig houder voor aanschaf naar cursus laten gaan, de grootste voordelen biedt en hoopt dat een dergelijke pré-aanschaf cursus in de uit te werken plannen aandacht krijgt als mogelijkheid om ondoordachte aanschaf te voorkomen, nog voor de hond aangeschaft is.

Terug naar nieuwsoverzicht