Column - Goed fout gedrag

1 mei 2015

Gedrag is eindeloos fascinerend. Er zitten zo veel kanten aan. En je kunt het vanuit verschillende invalshoeken bekijken. Kies je bijvoorbeeld voor de waarde kant? Of kies je voor oorzaak en effect?

Goed fout

Gedrag kan goed en fout tegelijk zijn. Het kan goed zijn omdat het een doel dient dat bereikt wordt. Het is dan het goede gedrag om als mens of dier te komen waar je zijn wilt.

Zo kan een hond gestrest zijn door afwezigheid van zijn baas. Hij sloopt het bankstel en dat geeft hem tijdelijk een uitlaatklep voor de stress. Het sloopgedrag is dus goed, omdat het de reddingsboei van de hond is in die stressvolle situatie.

Sloopgedrag goed? Dat vindt de baas die bij thuiskomst zijn Chesterfield versnipperd vindt tot mini-Chesterfieldjes natuurlijk niet. Het sloopgedrag  is in zijn optiek fout, omdat het hem (nu ja, zijn bank) schaadt en niet lovenswaardig is. Waar de hond acteert vanuit het effect dat het slopen geeft (tijdelijk ontlading van spanning), kijkt zijn baas naar de waarde kant:  “Dit mag niet!”.

Conflict

Zo ontstaat een vervelend conflict, waarvan uiteindelijk iedereen de dupe is. De baas omdat zijn huisraad er niet veiliger door is (en omdat de relatie met zijn hond beschadigd raakt!). De hond omdat zijn leven alleen maar stressvoller wordt. Honden hebben namelijk geen waardebesef. Zij handelen niet omdat iets lovenswaardig is. En ze kunnen dus ook niet gestraft worden voor het schaden van het belang van de ander. Besluit de baas vanuit zijn gevoel voor rechtvaardigheid de hond te straffen voor het slopen van de bank, dan komt bovenop de stress die de hond al had door zijn afwezigheid, nu de stress van straf bij thuiskomst.

Bijzonder

Deze week luister ik met een half oor naar de radio. Totdat er enkele woorden langs komen die direct mijn interesse wekken. Niet het woord “hond” of “dier”, maar het gaat wel over gedrag: een belaging door een groep jongeren van een crew tijdens filmopnames in een dorp aan de Atlantische zee. Producent Jan-Willem van Ewijk van de film Atlantic is er over aan het woord. Hij slaat direct elke valkuil voor een gemiddelde hondenbezitter over. Hoe bijzonder! Hij springt over de golven van rechtvaardigheidsgevoel zo in een zee van effect.

Van Ewijk kijkt met zijn team namelijk meteen naar de oorzaak van het gedrag van de jongeren en kiest een effectieve oplossing. Het woord “straf” komt er niet bij kijken. Van Ewijk legt uit dat de jongens acteerden uit frustratie over het niet mogen deelnemen aan het spektakel dat het filmen brengt naar een voor jongeren saai dorp. In een wereld met weinig uitzicht en avontuur, barsten juist deze jongens van verlangen om deel te nemen aan wat er door de filmploeg wordt gebracht. De oplossing: voorkomen dat de jongens buiten de boot vallen. Ze krijgen een figurantenrol bij een feest scène. En dan, dan is “alles goed”. Einde issue.

Effectief en relatiebevorderend

Een aanpak die niet alleen de relatie bevordert, maar ook heel effectief is. En daar, daar kan een gemiddelde hondenbezitter een voorbeeld aan nemen. De baas van de slopende hond al helemaal. Deze hoeft zich niet te vermoeien met of de hond “sloopt om hem terug te pakken” of “fout zit”. Hij kan direct uitzoeken waarom de hond zijn afwezigheid niet aankan. En vandaaruit voortvarend aan de slag met de oplossing.

Zodat het gevoel van rechtvaardigheid een goed besluit niet in de weg staat.

Terug naar nieuwsoverzicht