Tips voor blinde en dove honden

23 augustus 2012

Als je bereid bent wat aanpassingen te maken in je huis en je leven, dan is het heel goed mogelijk om een blinde/slechtziende of dove/slechthorende hond een goed leven te bieden. Een hond die zijn ogen of oren niet meer kan gebruiken, kan nog altijd ruiken, proeven en voelen. Gebruik die zintuigen!

Blindheid en slechtziendheid

Blindheid mag geen reden zijn tot euthanasie. Een blinde hond kan met de juiste begeleiding nog goed van zijn leven genieten.

Zorg in en om het huis voor het volgende:
• Hou de indeling van de ruimtes waar je hond komt onveranderd. (Verplaatsing van meubilair kan verwarring en botsingen veroorzaken.) Verander de plaats van de water- en voerbak niet.
• Laat geen voorwerpen slingeren. Hou de vloer vrij van onverwachte obstakels.
• Plaats een goed hekwerk om de tuin en hou ook hier de indeling zoveel mogelijk onveranderd.
• Als je de hond aanraakt zorg dat de hond je aanwezigheid eerst heeft waargenomen, zodat hij niet schrikt.

Gaat je hond naar de trimmer? Voorkom dan dat de tastharen bij zijn snuit worden weggeknipt. Deze haren kan je hond gebruiken om te voorkomen dat hij tegen meubilair etc aanloopt.

Tips voor buiten:
• Leer je hond het commando ‘op’ en ‘af’ en geef met deze commando’s aan wanneer je hond omhoog of omlaag moet stappen.
• Bind tijdens de wandeling een belletje of ander geluidsvoorwerp aan je schoen, been, rugzak of jas. Zo kan je hond horen waar je je bevindt.
• Leer je hond het commando ‘stop’ (‘ho’, ‘pas op’ of ‘sta stil’). Als je hond dit commando goed kent, kun je het gebruiken om botsen te voorkomen.
• Leer je hond goed volgen, dat komt zowel buiten als in drukke ruimtes van pas.
• Besteed extra aandacht aan het aanleren van ‘hier’, zodat je je hond bij je kunt roepen wanneer nodig. Gebruik je belletje of ander geluidsvoorwerp zodat je hond eventueel langer kan horen waar jij je bevindt.

Als dit nodig is kun je geuren gebruiken om je hond uit bepaalde ruimtes weg te houden (bv. aromadruppels of geurbuidels). Uiteraard moet je eerst het gewenste gedrag koppelen aan de geur. Een kynologisch instructeur of erkend gedragstherapeut kan je daarbij helpen. Om overgangen tussen ruimtes aan te geven kun je ook diverse ondergronden gebruiken (kokos of juist rubberen mat, ander tapijt).

Blacky Met geur en geluid kun je veel signaleren. Bescherm je hond tegen vreemde honden. Hij kan immers hun lichaamstaal niet lezen en de andere honden weten dat niet.

Een ziende hond doet veel met zijn ogen. Hij leest onder andere aan de lichaamstaal van andere honden af wat hun intenties zijn en waar zij staan in verhouding tot hem (rangorde). Wees je ervan bewust dat jouw hond dit niet kan. Omgang met andere honden kan daardoor moeilijker zijn. Kies speelmaatjes zorgvuldig. Het moeten goed gesocialiseerde honden zijn. Leer zelf de lichaamstaal van honden lezen, zodat je je hond goed kunt begeleiden.

Vraag mensen en vooral kinderen zacht geluid te maken wanneer ze in de richting van of langs je hond lopen. Voorkom dat je hond schrikt. Leer kinderen je hond naar zich toe te roepen. Kinderen mogen nooit naar een hond toe lopen. Laat kind en hond nooit alleen. (Dit laatste geldt voor zowel ziende als blinde honden.)

Voordat je een blinde hond aanraakt, eerst voorzichtig een gesloten hand aanbieden zodat je hond hieraan kan snuffelen.

Bind andere honden (of katten) een rinkelende penning of bel om, vooral om schrik bij de blinde hond te voorkomen. Pas wel op dat bellen niet eraf gekauwd en ingeslikt kunnen worden.

Hou je hond geestelijk en lichamelijk actief en biedt hem uitdagingen met behulp van clickertraining en speurspelletjes. Geef je hond meer tijd en ruimte om aan een nieuwe/vreemde situatie te wennen. Laat andere honden langzaam naderen. Geef je hond de tijd om met zijn neus een nieuwe situatie te verkennen.

Een blinde hond kan nog altijd: ruiken, horen, proeven, voelen. Maak daar gebruik van!

Doofheid en slechthorendheid

Een hond die niet kan horen, kan een fijn en goed leven leiden. Omdat honden onderling weinig communiceren met behulp van geluid, staat de doofheid een sociaal leven niet in de weg.

Een dove hond kan een goed leven leiden. Doofheid mag geen reden zijn voor euthanasie.

Omdat je hond niet kan horen, ga je met hem ‘praten’ door middel van bewegingen en gebaren. Ook trillingen en lichtsignalen kunnen een communicatiemiddel worden.

Leer je hond gebaren aan:

• gebaren die een commando zijn, bijvoorbeeld een naar beneden bewegende hand voor ‘af’,

• gebaren die aangeven wat er gaat gebeuren, bijvoorbeeld vingers die een lopende beweging maken ten teken dat je samen ‘uit’ gaat.

Met gebaren geef je je hond commando’s en geef je aan wat er gaat gebeuren.

Je kunt een gebaar gebruiken om je hond aan te geven dat hij het goed doet (duim omhoog en glimlachen). En een gebaar voor ‘foei’ (bijvoorbeeld het gebaar dat een politieagent maakt om verkeer te laten stoppen). Je kunt zelf kiezen welke gebaren je gebruikt. Zorg er wel voor dat iedereen in de omgeving van de hond consequent dezelfde gebaren gebruikt.

Tooske Een dove hond kan gevaar niet horen aankomen en je kunt hem niet terugroepen met geluid. Laat je hond daarom alleen loslopen in een veilig, omheind gebied. Op elk ander moment is hij aangelijnd. Om hem wat meer vrijheid te geven kun je hem op zulke momenten aan een lange lijn laten lopen. Er zijn buzzers op de markt die je aan de halsband van je hond kunt bevestigen. Druk je op de knop dan trilt het apparaatje. Je kunt je hond leren bij het voelen van de trilling bij je terug te komen. Een kynologisch instructeur of erkend gedragstherapeut kan je daarbij helpen.

Besteed extra aandacht aan het terug ‘roepen’ van je hond en leer hem op een rustige manier met schrik om te gaan.

Omdat je hond niet kan horen, kan hij onaangenaam verrast worden door kinderen, volwassenen of dieren die plotseling bij hem staan. Vooral als je hond slaapt en schrikt, kan hij fel reageren. Bescherm je hond hiertegen. Volwassenen moeten je hond rustig en in zijn gezichtsgebied te naderen. Eventueel kunnen ze met hun voeten stampen om trillingen te veroorzaken. Deze waarschuwen je hond. Leer kinderen om nooit naar je hond toe te lopen. Zijn slaapplaats is verboden gebied. Leg aan onbekenden uit dat je hond doof is en hoe ze met hem moeten omgaan.

Oefen met je hond ontspannen gedrag bij aanraking. Als dit goed gaat, oefen dan ook onverwachte aanraking. Beloon voor rust en ontspannen gedrag. Als je je hond zo leert omgaan met onverwachte gebeurtenissen verklein je de kans op ongelukken (door bijvoorbeeld een onverwachte aanraking). Bouw de oefeningen rustig op en oefen op verschillende locaties. Je kunt bijvoorbeeld achter je hond gaan staan als hij niet kijkt. Beloon hem als hij je ineens ziet, maar rustig blijft. Vervolgens ga je weer achter je hond staan en raak je hem zachtjes (onverwacht) aan. Beloon rust met iets lekkers.
Wil je je hond wakker maken? Stamp met je voeten zodat hij de trilling van de vloer voelt. Je kunt ook voorzichtig je hand voor zijn neus houden. De geur maakt hem waarschijnlijk wakker. Oefen later ook voorzichtige aanraking als je hond slaapt. Leer hem dat dit iets positiefs is (door hem met lekkers te belonen), niet iets om van te schrikken. Kinderen laten je hond met rust als hij slaapt.

Beloon je hond als hij naar je kijkt. Hij moet leren om je in de gaten te houden. Het is immers lastig om door middel van geluid zijn aandacht te trekken. Leer je hond een commando aan waarop hij direct en helemaal bij je moet komen (bijvoorbeeld door je beide armen helemaal wijd te houden). Leer hem ook (vooral) buiten om op je te letten. Beloon hem in eerste instantie voor even naar je kijken als jullie buiten zijn. Daarna moet hij steeds iets langer op je letten voor hij een beloning krijgt.

Je kunt je hond ook leren om naar je toe te komen als je op de vloer stampt. Dit kan handig zijn als hij buiten je gezichtsveld is (in huis).

Een oude hond kan nog veel plezier hebben

Terug naar nieuwsoverzicht