Help mijn hond doet dingen die ik niet wil

2 mei 2012

Elke hond doet wel eens iets wat wij als eigenaar liever niet zien. Honden leven in onze maatschappij soms onder flinke druk. In een drukke samenleving als de onze mogen ze vaak hun natuurlijk gedrag niet tonen. Achter een kat, konijn, fietser, jogger of auto aanjagen is voor een hond over het algemeen natuurlijk gedrag. In onze maatschappij is het echter onacceptabel. Blaffen is iets waar honden jaren op geselecteerd zijn. Als de buren vlak naast je wonen, is het echter ongewenst. Je territorium verdedigen tegen indringers, of het nu andere honden, voorbijgangers of postbodes zijn is ook ‘normaal’ honds gedrag. Het kan echter tot heel vervelende situaties leiden. Veel van het gedrag dat wij als ongewenst zien, komt voort uit gedrag dat ‘eigen’ is voor de hond. Hoe en waarom ontstaat het eigenlijk?

Waarom toont een hond ongewenst gedrag?

Ongewenst gedrag kan heel lastig en hardnekkig zijn. Toch is het antwoord op de vraag ‘Waarom toont een hond ongewenst gedrag?’ heel simpel: omdat het hem iets oplevert. Gedrag dat in de ogen van uw hond succesvol is, gaat inslijten. Bereikt uw hond met zijn gedrag zijn doel, dan ziet u het vaker en wordt het hardnekkiger. Het lastige hierbij is dat u door de ogen van uw hond moet kijken om te zien welk gedrag hem iets oplevert. Zo kan het bijvoorbeeld zijn dat wat u als straf ziet (een boze stem gebruiken bijvoorbeeld), door de hond wordt gezien als een beloning (aandacht!).

Een hond kan ruwweg op twee manieren succes ervaren. Hij kan met zijn gedrag iets verkrijgen wat voor hem aangenaam is (aandacht, iets lekkers, bezigheid, etc.) Of hij kan iets onaangenaams vermijden of stoppen (het benaderd worden door een andere hond of een mens, pijn, etc).

Speelt u een rol?

Soms speelt u als eigenaar nauwelijks een rol bij het ontstaan van ongewenst gedrag. Uw hond blaft bijvoorbeeld erg als de postbode langsloopt. Waarschijnlijk is dit gedrag ontstaan doordat het blaffen van de hond in zijn ogen succes heeft. Wanneer hij blaft, loopt immers de postbode door. Dat de postbode dat ook had gedaan als de hond niet had geblaft, weet uw hond niet. Door het succes wat de hond heeft in het verjagen van de indringer, neemt dit gedrag toe. U speelt daarbij waarschijnlijk geen rol. (Uiteraard kunt u wel voorkomen dat uw hond de postbode kan waarnemen of de brievenbus verder weg van het huis plaatsen.)

Soms speelt u als eigenaar echter een rol zonder dat u het zelf doorheeft. Een voorbeeld. U wilt de deur uit om samen met uw hond de kinderen van school te halen. Bij de deur vraagt u uw hond te gaan zitten. Helaas is uw hond erg enthousiast over het uitje. Hij springt tegen de deur, blaft en duwt u haast omver. Zitten is er niet bij. U wordt onrustig van hem en vraagt hem nogmaals te gaan zitten. Uw hond springt tegen u op en hapt in de riem. U begint zich nu ronduit te irriteren. Zo schiet het niet op. Bovendien heeft u een hekel aan dat gespring. U zucht, lijnt geïrriteerd uw hond dan maar zo aan en doet de deur open. Uw hond stopt met springen en loopt de deur uit.

Wat gebeurt hier nu eigenlijk? Als eigenaar verzoekt u uw hond iets te doen. Uw hond voert het verzoek niet uit. Zijn ongewenste gedrag irriteert u en u vergeet de vraag die u hem stelde. U wilt zo snel mogelijk een einde maken aan de situatie waarin u bent beland en opent de deur. Daardoor wordt uw hond beloond voor het niet uitvoeren van het commando ‘zit’ en voor het springen. Dat maakt de kans groot dat hij het de volgende keer weer zo aanpakt. Hij heeft immers succes: hij mag naar buiten. Bij het naar buiten gaan stopt hij met zijn irritante gedrag – het springen. Omdat dit gedrag u irriteerde en dit stopt, wordt u (onbewust!) ook nog eens door uw hond beloond voor het openen van de deur. Iets dat voor u onaangenaam is (het gehannes bij de deur en het springen) verdwijnt zodra u de deur opendoet. De irritatie die u voelde, smelt weg en maakt plaats voor opluchting. Onbewust is uw hond u dus aan het trainen! Wat het nog moeilijker maakt is dat op den duur het gedrag van zowel uzelf als de hond ‘overleerd’ raakt. Het heeft zich al zo vaak voorgedaan dat u en de hond er niet meer bij nadenken. Het gaat zo goed als automatisch. Daarom is het moeilijk af te leren.

Elke hond laat wel eens gedrag zien dat wij liever niet hebben. Hoe voorkomt u bovenstaande situatie? Door steeds goed in uw hoofd te hebben welk gedrag van uw hond u wel wilt zien. Vervolgens werkt u in kleine stappen naar dit gedrag toe? Bij eenvoudig ongewenst gedrag als opspringen, kan een goede hondenschool of -vereniging helpen bij het uitdenken van de stappen en het oefenen van het gedrag dat u wél van uw hond wilt zien.

Toont uw hond ingewikkelder of gevaarlijk ongewenst gedrag? Schakel dan de hulp in van een erkende/gecertificeerde gedragstherapeut. Hij of zij kan oorzaken van ongewenst gedrag helder maken en samen met u een plan van aanpak opstellen om het gedrag te veranderen of in betere banen te leiden.

Terug naar nieuwsoverzicht